Ders Çalışmayı Neden Sürekli Erteliyoruz?

“Hocam ders çalışmam lazım ama başlayamıyorum.”

Eğitim koçluğu yaptığım öğrencilerden en sık duyduğum cümlelerden biri bu. İlginç olan şu ki bu öğrencilerin büyük kısmı aslında ne yapmaları gerektiğini biliyor. Hangi konuları çalışmaları gerektiğini biliyorlar, hangi derslerde eksikleri olduğunu biliyorlar, hatta çoğunun bir çalışma planı bile var.

Ama yine de başlamıyorlar. Telefonu eline alıyor, sosyal medyada biraz dolaşıyor, bir video izliyor ve “birazdan başlayacağım” diyor. Sonra bir bakıyorsunuz akşam olmuş.

Peki gerçekten sorun motivasyon eksikliği mi? Çoğu zaman hayır. Sorun genellikle ders çalışmayı bilmemek değil, o anda ortaya çıkan duygularla baş edememek.

Ders Çalışmayı Erteleme Neden Olur?

Bir öğrenci ders çalışmaya oturduğunda bazen şu düşünceler ortaya çıkar:
• Bu konu çok zor
• Ya yapamazsam?
• Çok geride kaldım
• Başlasam da yetişmez

Bu düşünceler beraberinde stres, kaygı ve yetersizlik hissi getirir. Beyin bu duygularla karşılaştığında bir savunma mekanizması geliştirir: kaçınma. Bu nedenle öğrenci aslında ders çalışmayı değil, o anda hissettiği rahatsızlık duygusunu ertelemeye çalışır.

Erteleme Alışkanlığının Psikolojik Sebepleri

Ders çalışmayı erteleme davranışı çoğu zaman tembellik değildir. Psikolojiye göre erteleme davranışı genellikle olumsuz duygulardan kaçma isteğiyle ortaya çıkar. Öğrenci zor bir konuyla karşılaştığında, beynin amacı kısa vadede rahatlamak olur. Bu nedenle telefon, sosyal medya veya başka dikkat dağıtıcılar daha cazip hale gelir.

Ders Çalışma Motivasyonu Neden Düşer?

Birçok öğrenci ders çalışmaya başlamadan önce motivasyon bekler. Ancak motivasyon çoğu zaman başladıktan sonra oluşur. Öğrenci birkaç soru çözdüğünde veya bir konuyu anladığında beyin dopamin üretir ve ders çalışma motivasyonu doğal olarak artar.

Başarılı Öğrencilerin Ortak Özellikleri

Başarılı öğrenciler ile sürekli ders çalışmayı erteleyen öğrenciler arasındaki fark genellikle zeka değildir. Başarılı öğrenciler motivasyonlarının her zaman yüksek olmasını beklemezler. Yorgun olduklarında bile küçük bir adımla başlarlar. Çünkü başarı çoğu zaman motivasyona değil, alışkanlıklara bağlıdır.

Erteleme Alışkanlığını Yenmek İçin 3 Yöntem

1. Küçük Başlayın

‘3 saat çalışacağım’ demek yerine ‘10 dakika başlayacağım’ demek daha etkilidir. Beynin en büyük direnci başlangıç anında ortaya çıkar.

2. Çalışma Ortamını Düzenleyin

Ders çalışma ortamınızı sadeleştirmek odaklanmayı kolaylaştırır. Telefonu masadan kaldırmak ve dikkat dağıtıcıları azaltmak erteleme davranışını azaltabilir.

3. Mükemmel Zamanı Beklemeyin

Birçok öğrenci ‘tam hazır olduğumda başlayacağım’ diye düşünür. Ancak çoğu zaman böyle bir an gelmez. Başlamak için en iyi zaman genellikle şu andır.

Sonuç: Ders Çalışmaya Başlamak En Önemli Adımdır

Ders çalışmayı ertelemek birçok öğrencinin yaşadığı doğal bir durumdur. Ancak bu döngüyü kırmanın yolu motivasyon beklemek değildir. Küçük bir başlangıç bile özgüven oluşturur ve öğrencinin kendisiyle ilgili algısını değiştirir.

Dr. Taylan İpçi
Eğitim & Kariyer Koçu